اگر سگ ماده‌ای دارید که هنوز عقیم نشده، احتمالاً دیر یا زود با دوره‌ای روبه‌رو می‌شوید که ممکن است نظافت خانه را کمی دشوار کند. لکه‌های خون روی فرش، مبل، جای خواب سگ و حتی کف خانه از جمله مشکلاتی هستند که بسیاری از صاحبان سگ در این دوران تجربه می‌کنند. گاهی صاحب حیوان نمی‌داند آیا این خونریزی طبیعی است، چند روز ادامه دارد و برای جلوگیری از کثیف شدن خانه باید چه کارهایی انجام دهد.
دوره فحلی یا همان چیزی که در اصطلاح روزمره به آن پریود سگ گفته می‌شود، بخشی طبیعی از چرخه تولیدمثل سگ‌های ماده است. بااین‌حال، نداشتن آگاهی کافی درباره این دوره می‌تواند باعث نگرانی صاحب حیوان و ایجاد مشکلاتی در نظافت محیط شود.
خبر خوب این است که با شناخت علائم فحلی، رعایت چند نکته ساده و استفاده درست از وسایل بهداشتی می‌توان این دوران را با دردسر کمتری پشت سر گذاشت.
پریود سگ ماده چیست و چرا اتفاق می‌افتد؟
سگ‌های ماده برخلاف انسان‌ها چرخه قاعدگی مشابهی ندارند. آن‌ها وارد چرخه‌ای تولیدمثلی به نام فحلی می‌شوند که در طی آن بدن برای جفت‌گیری و احتمال بارداری آماده می‌شود.
یکی از نشانه‌های قابل مشاهده این دوره، تورم ناحیه تناسلی و خروج ترشحات خونی است. به همین دلیل بسیاری از صاحبان حیوان این وضعیت را پریود شدن سگ می‌نامند.
زمان شروع اولین دوره فحلی در سگ‌ها یکسان نیست. نژاد، جثه و شرایط بدنی می‌توانند در این موضوع تأثیر داشته باشند. سگ‌های نژاد کوچک معمولاً زودتر از سگ‌های نژاد بزرگ به بلوغ جنسی می‌رسند. اولین فحلی ممکن است در حدود شش‌ماهگی اتفاق بیفتد، اما در بعضی نژادهای بزرگ شروع آن تا سنین بالاتر به تأخیر می‌افتد.
بعد از اولین دوره نیز زمان‌بندی فحلی در سگ‌ها متفاوت است. بسیاری از سگ‌ها تقریباً هر شش ماه یک‌بار وارد این دوره می‌شوند، اما فاصله بین دوره‌ها می‌تواند با توجه به نژاد و شرایط فردی حیوان تغییر کند.
از کجا بفهمیم سگمان پریود شده است؟
شناخت علائم اولیه کمک می‌کند پیش از آنکه لکه‌های خون روی وسایل خانه دیده شوند، برای مدیریت این دوره آماده باشید.
مهم‌ترین نشانه‌های فحلی عبارت‌اند از:
۱. تورم ناحیه تناسلی
یکی از اولین تغییراتی که ممکن است متوجه آن شوید، بزرگ‌تر شدن و تورم ناحیه تناسلی سگ است. این تغییر معمولاً پیش از شروع خونریزی یا هم‌زمان با آن دیده می‌شود.
۲. مشاهده ترشحات خونی
وجود ترشحات صورتی، قرمز یا گاهی قهوه‌ای‌رنگ از نشانه‌های شناخته‌شده فحلی است. مقدار خونریزی در تمام سگ‌ها یکسان نیست. بعضی سگ‌ها ترشحات بسیار کمی دارند و در برخی دیگر لکه‌های خون بیشتر دیده می‌شود.
۳. لیسیدن مکرر ناحیه تناسلی
سگ ممکن است برای تمیز کردن خود، بیشتر از قبل ناحیه تناسلی را لیس بزند. به همین دلیل گاهی صاحب حیوان متوجه خونریزی نمی‌شود یا لکه‌های کمتری در محیط مشاهده می‌کند.
۴. تغییرات رفتاری
برخی سگ‌ها در این دوران آرام‌تر، وابسته‌تر یا حساس‌تر می‌شوند. بعضی دیگر بی‌قرار هستند، توجه بیشتری می‌خواهند یا رفتار متفاوتی نسبت به سگ‌های دیگر نشان می‌دهند.
۵. افزایش توجه سگ‌های نر
در دوره فحلی، سگ‌های نر ممکن است علاقه بیشتری به نزدیک شدن به سگ ماده نشان دهند. حتی اگر خونریزی کم باشد، تغییرات هورمونی و بوی بدن سگ می‌تواند سگ‌های نر را جذب کند.
البته شدت این علائم در همه سگ‌ها یکسان نیست و ممکن است بعضی از آن‌ها بسیار خفیف باشند.
پریود سگ چند روز طول می‌کشد؟
یکی از پرتکرارترین سؤال‌های صاحبان سگ این است که این وضعیت تا چه زمانی ادامه دارد و چه زمانی می‌توانند انتظار داشته باشند لکه‌های خون از بین بروند.
چرخه فحلی سگ معمولاً چند هفته طول می‌کشد و در بسیاری از سگ‌ها حدود دو تا سه هفته است. البته این زمان در حیوانات مختلف متفاوت خواهد بود.
دوره فحلی چند مرحله دارد:
مرحله اول: پیش‌فحلی
در این مرحله ممکن است تورم ناحیه تناسلی و ترشحات خونی مشاهده شود. این مرحله معمولاً حدود ۷ تا ۱۰ روز طول می‌کشد، اما در بعضی سگ‌ها کوتاه‌تر یا طولانی‌تر است.
در این مدت سگ‌های نر به حیوان علاقه نشان می‌دهند، اما سگ ماده معمولاً هنوز آمادگی پذیرش جفت‌گیری را ندارد.
مرحله دوم: فحلی
در این مرحله ترشحات ممکن است روشن‌تر و کم‌رنگ‌تر شوند. سگ ماده وارد دوره‌ای می‌شود که احتمال پذیرش جفت‌گیری و بارداری وجود دارد.
نکته مهم این است که کم شدن خونریزی به معنی پایان فحلی یا از بین رفتن احتمال بارداری نیست.
مرحله سوم: پس‌فحلی
پس از پایان دوره پذیرش جفت‌گیری، تغییرات هورمونی به‌تدریج کاهش پیدا می‌کنند و بدن به شرایط عادی بازمی‌گردد.
بنابراین اگر هدف شما فقط جلوگیری از کثیف شدن خانه است، بهتر است به‌جای توجه صرف به تعداد روزهای خونریزی، کل دوره را در نظر بگیرید.
چطور نگذاریم خون سگ روی فرش و مبل بریزد؟
مدیریت نظافت خانه در دوران فحلی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های صاحبان سگ است. به‌خصوص اگر سگ عادت داشته باشد روی مبل بخوابد، روی فرش بازی کند یا در قسمت‌های مختلف خانه رفت‌وآمد داشته باشد.
برای کاهش لکه‌ها می‌توانید چند راهکار ساده را اجرا کنید.
۱. از شورت بهداشتی مخصوص سگ استفاده کنید
یکی از کاربردی‌ترین راهکارها برای کنترل ترشحات خونی، استفاده از شورت بهداشتی مخصوص سگ ماده است.
این پوشش‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که ناحیه موردنظر را بپوشانند و از انتقال مستقیم ترشحات به فرش، مبل و محل خواب جلوگیری کنند.
البته هنگام انتخاب شورت باید به چند نکته توجه داشته باشید:
سایز لباس باید متناسب با دور کمر و جثه سگ باشد.
– لباس نباید آن‌قدر تنگ باشد که حرکت حیوان را محدود کند.
– قسمت داخلی باید قابلیت استفاده از پد بهداشتی مناسب را داشته باشد.
– جنس پارچه باید نرم و قابل شست‌وشو باشد.
– سگ باید بتواند بدون احساس ناراحتی راه برود و بنشیند.
شورت بهداشتی نباید برای مدت طولانی بدون بررسی و تعویض استفاده شود. بهتر است به‌صورت منظم آن را بررسی کنید و در صورت کثیف شدن، تعویض یا بشویید.
برای انتخاب مدل و اندازه مناسب می‌توانید انواع شورتکس سگ را بررسی کنید و مدلی متناسب با جثه حیوانتان انتخاب کنید.
۲. محل خواب سگ را محافظت کنید
اگر سگ شما عادت دارد روی تخت یا مبل بخوابد، بهتر است در این دوران از روکش‌های قابل شست‌وشو استفاده کنید.
قرار دادن یک زیرانداز یا پارچه قابل شست‌وشو روی محل استراحت حیوان می‌تواند از ایجاد لکه‌های سخت روی وسایل جلوگیری کند.
بهتر است چند روکش اضافه داشته باشید تا هنگام شست‌وشوی یکی از آن‌ها بتوانید از دیگری استفاده کنید.
۳. نظافت روزانه را جدی بگیرید
در طول دوره فحلی ممکن است ترشحات روی بدن سگ یا محل خواب او باقی بماند. بهتر است روزانه وضعیت بدن حیوان را بررسی کنید و در صورت نیاز، قسمت‌های آلوده را با یک دستمال نرم و مرطوب تمیز کنید.
برای این کار از شوینده‌های قوی، الکل، مواد ضدعفونی‌کننده خانگی یا محصولات معطر استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است باعث تحریک پوست و ناحیه تناسلی شوند.
۴. از پوشاندن دائمی سگ خودداری کنید
استفاده از پوشش بهداشتی می‌تواند به تمیز ماندن خانه کمک کند، اما نباید باعث شود سگ برای مدت طولانی بدون بررسی و مراقبت باقی بماند.
پوست ناحیه تناسلی باید خشک و تمیز بماند. اگر لباس یا پد به ترشحات آغشته شده است، آن را تعویض کنید و اجازه دهید پوست حیوان در صورت نیاز در معرض هوا قرار بگیرد.
شورت پریودی سگ بهتر است یا پوشک؟
این سؤال برای بسیاری از صاحبان سگ پیش می‌آید؛ به‌خصوص افرادی که اولین بار است با دوره فحلی حیوان خود روبه‌رو می‌شوند.
هر دو وسیله می‌توانند برای مدیریت ترشحات استفاده شوند، اما تفاوت‌هایی دارند.
شورت بهداشتی سگ
شورت‌های مخصوص سگ معمولاً قابلیت استفاده مجدد دارند و پس از شست‌وشو می‌توان دوباره از آن‌ها استفاده کرد. در بسیاری از مدل‌ها امکان قرار دادن پد جاذب در قسمت داخلی وجود دارد.
این گزینه برای افرادی که می‌خواهند در طول دوره فحلی از یک پوشش قابل شست‌وشو استفاده کنند، مناسب است.
پوشک سگ
پوشک‌ها معمولاً یک‌بارمصرف هستند و پس از آلوده شدن باید تعویض شوند. برخی از صاحبان سگ استفاده از آن‌ها را برای مواقعی که امکان شست‌وشوی مداوم لباس وجود ندارد، راحت‌تر می‌دانند.
انتخاب بین این دو به میزان ترشحات، جثه سگ، میزان تحمل حیوان و سبک زندگی صاحب آن بستگی دارد.
مهم‌تر از نوع پوشش، انتخاب سایز مناسب و رعایت بهداشت است. هیچ‌کدام از این وسایل نباید باعث ایجاد فشار، حساسیت پوستی یا ناراحتی حیوان شوند.
آیا سگ هنگام پریود شدن به حمام نیاز دارد؟
خونریزی در دوران فحلی به این معنی نیست که سگ باید مرتب حمام شود.
حمام کردن بیش از حد می‌تواند چربی طبیعی پوست را کاهش دهد و در بعضی سگ‌ها باعث خشکی یا تحریک پوست شود.
اگر بدن سگ کثیف شده است، معمولاً تمیز کردن موضعی با دستمال نرم و آب ولرم کافی است. در صورت نیاز به حمام کامل نیز بهتر است از شامپوی مخصوص سگ استفاده کنید و ناحیه تناسلی را به‌آرامی تمیز کنید.
از شست‌وشوی داخلی واژن یا استفاده از شوینده‌های انسانی برای این قسمت خودداری کنید.
همچنین بعد از تمیز کردن بدن حیوان، مطمئن شوید که پوست و موهای اطراف ناحیه تناسلی کاملاً خشک شده‌اند.
آیا در دوران فحلی می‌توان سگ را به پیاده‌روی برد؟
بله، اما باید مراقبت بیشتری داشته باشید.
در این دوران ممکن است سگ‌های نر به سگ ماده نزدیک شوند و احتمال جفت‌گیری ناخواسته وجود داشته باشد. به همین دلیل بهتر است:
سگ را فقط با قلاده و تحت کنترل بیرون ببرید.
– از حضور در پارک‌های شلوغ مخصوص سگ‌ها خودداری کنید.
– اجازه ندهید سگ آزادانه از شما فاصله بگیرد.
– هنگام پیاده‌روی مراقب نزدیک شدن سگ
های نر باشید.
– در صورت مشاهده رفتارهای غیرعادی، مسیر پیاده‌روی را تغییر دهید.
استفاده از شورت بهداشتی در خانه می‌تواند به کنترل ترشحات کمک کند، اما جایگزین مراقبت در فضای بیرون و جلوگیری از تماس با سگ‌های نر نیست.
چه زمانی خونریزی سگ طبیعی نیست؟
اگرچه ترشحات خونی در دوره فحلی طبیعی هستند، اما نباید هر نوع خونریزی یا ترشحی را به این موضوع نسبت داد.
در بعضی شرایط، ترشحات می‌توانند نشانه یک مشکل پزشکی باشند.
اگر هرکدام از علائم زیر را مشاهده کردید، بهتر است سگ را برای معاینه به دامپزشک ببرید:
خونریزی بسیار شدید یا غیرمعمول
– ترشحات بدبو یا چرکی
– بی‌حالی و کاهش واضح فعالیت
– بی‌اشتهایی یا استفراغ
– افزایش غیرعادی تشنگی یا ادرار
– درد یا تورم غیرطبیعی شکم
– خونریزی در زمانی که انتظار فحلی وجود ندارد
یکی از بیماری‌های مهمی که صاحبان سگ ماده باید درباره آن آگاهی داشته باشند، عفونت رحم یا پیومتر است. این بیماری می‌تواند جدی و حتی خطرناک باشد و معمولاً در سگ‌های ماده عقیم‌نشده رخ می‌دهد.
پیومتر همیشه با ترشحات قابل مشاهده همراه نیست؛ بنابراین در صورت مشاهده بی‌حالی، بی‌اشتهایی، تشنگی زیاد یا علائم غیرعادی، نباید منتظر ظاهر شدن ترشحات بمانید.
آیا عقیم‌سازی باعث قطع پریود سگ می‌شود؟
بله. در روش رایج عقیم‌سازی که شامل برداشتن تخمدان‌هاست، چرخه فحلی متوقف می‌شود و سگ دیگر وارد دوره‌های معمول فحلی نخواهد شد.
عقیم‌سازی علاوه بر جلوگیری از بارداری ناخواسته، می‌تواند از بروز برخی بیماری‌های دستگاه تولیدمثل، از جمله پیومتر، پیشگیری کند.
بااین‌حال، زمان مناسب انجام این عمل برای تمام سگ‌ها یکسان نیست. سن، نژاد، جثه، وضعیت سلامتی و شرایط زندگی حیوان در تصمیم‌گیری تأثیر دارند.
به همین دلیل بهتر است درباره زمان مناسب عقیم‌سازی با دامپزشک مشورت کنید و تصمیم را بر اساس شرایط اختصاصی سگ خود بگیرید.
چطور این دوران را برای سگمان راحت‌تر کنیم؟
در کنار نظافت خانه، نباید فراموش کنیم که سگ در این دوران ممکن است تغییرات جسمی و رفتاری مختلفی را تجربه کند.
برای اینکه این دوره با آرامش بیشتری سپری شود، چند نکته ساده را رعایت کنید:
محیط آرامی برای سگ فراهم کنید.
بعضی سگ‌ها در دوران فحلی حساس‌تر می‌شوند. بهتر است محل استراحت آرام و مناسبی داشته باشند و تا حد امکان از ایجاد استرس غیرضروری جلوگیری کنید.
به بهداشت بدن توجه کنید.
تمیز نگه داشتن بدن و محل استراحت حیوان اهمیت زیادی دارد. استفاده از پوشش بهداشتی مناسب می‌تواند به این موضوع کمک کند.
رفتار سگ را زیر نظر داشته باشید.
تغییرات رفتاری خفیف ممکن است طبیعی باشند، اما بی‌حالی شدید، درد یا تغییرات غیرعادی نیاز به بررسی دامپزشکی دارند.
از تماس کنترل‌نشده با سگ‌های نر جلوگیری کنید.
حتی اگر خونریزی کاهش پیدا کرده باشد، احتمال بارداری همچنان وجود دارد.
به نیازهای طبیعی حیوان احترام بگذارید.
اگر سگ از پوشیدن لباس یا شورت بهداشتی ناراحت می‌شود، او را مجبور نکنید. می‌توانید به‌تدریج و با تشویق مثبت او را به پوشیدن آن عادت دهید.
جمع‌بندی؛ پریود سگ نباید به یک دردسر بزرگ تبدیل شود
اگر به دنبال پوشاک کاربردی و متناسب با نیاز حیوانات خانگی هستید، می‌توانید محصولات تولیدی لباس سگ و گربه پتتینگ را نیز بررسی کنید؛ مجموعه‌ای که در زمینه طراحی و تولید لباس سگ و گربه فعالیت دارد. دوره فحلی بخشی طبیعی از زندگی سگ‌های ماده است، اما اگر برای آن آماده نباشید، ممکن است با مشکلاتی مثل لکه شدن فرش، مبل و محل خواب حیوان مواجه شوید.
شناخت علائم فحلی، آگاهی از مدت زمان این دوره، تمیز نگه داشتن بدن سگ و محافظت از محل استراحت او می‌تواند مدیریت این دوران را بسیار آسان‌تر کند.
استفاده از شورت بهداشتی مخصوص سگ نیز یکی از راهکارهای کاربردی برای کنترل ترشحات و جلوگیری از کثیف شدن وسایل خانه است؛ البته به شرط آنکه سایز مناسبی داشته باشد و به‌صورت منظم تعویض و شسته شود.
در نهایت، مهم‌ترین نکته این است که در کنار حفظ نظافت خانه، راحتی و سلامت سگ را در اولویت قرار دهید. با کمی آمادگی و مراقبت درست، می‌توانید این دوره را بدون استرس و با دردسر کمتری پشت سر بگذارید.
