چند روز مانده به عمل بینی، معمولا ذهن بیمار بیشتر درگیر چیزهایی مثل فرم بینی، روز جراحی و دوران نقاهت است؛ اما یک موضوع ساده و در عین حال مهم ممکن است از قلم بیفتد: داروها و مکمل هایی که مصرف می کنید. اگر قرار است به بهترین دکتر عمل بینی در تهران مراجعه کنید، بهتر است از همان جلسه مشاوره، فهرست کاملی از داروها، ویتامین ها و مکمل هایی که مصرف می کنید همراه داشته باشید. حتی محصولی که از نظر شما فقط یک مکمل ساده است، ممکن است روی خونریزی، فشار خون یا واکنش بدن به داروهای بیهوشی تاثیر بگذارد.
این موضوع به معنی قطع کردن همه داروها قبل از جراحی نیست. اتفاقا یکی از مهم ترین نکات این است که بعضی داروهای ضروری نباید بدون هماهنگی با پزشک کنار گذاشته شوند. تصمیم درباره ادامه یا توقف هر دارو باید با توجه به شرایط فرد و نوع دارو گرفته شود.
چرا داروها قبل از عمل بینی اهمیت پیدا می کنند؟
عمل بینی فقط یک تغییر ظاهری ساده نیست. در طول جراحی، بافت ها و عروق بینی تحت تاثیر قرار می گیرند و کنترل خونریزی و روند ترمیم اهمیت زیادی دارد. از طرف دیگر، بعضی داروها می توانند روی انعقاد خون، فشار خون یا نحوه واکنش بدن به داروهای بیهوشی اثر بگذارند.
به همین دلیل پزشک معمولا پیش از عمل جراحی بینی درباره داروهایی که مصرف می کنید سوال می پرسد. اینجا حتی جزئیاتی مثل دوز دارو و آخرین باری که آن را مصرف کرده اید هم ممکن است اهمیت داشته باشد.
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار فقط داروهای نسخه ای را اعلام می کند و مکمل ها را به حساب نمی آورد. در حالی که مکمل های گیاهی و محصولات بدون نسخه هم می توانند برای پزشک مهم باشند.
آسپرین و بعضی داروهای ضد التهاب
آسپرین از شناخته شده ترین داروهایی است که می تواند روی عملکرد پلاکت ها و روند انعقاد خون اثر بگذارد. به همین دلیل، پزشک ممکن است در صورت مناسب بودن شرایط بیمار، توصیه کند پیش از جراحی مصرف آن متوقف شود.
بعضی داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن و ناپروکسن نیز می توانند روی عملکرد پلاکت ها و خطر خونریزی تاثیر داشته باشند. اما اینکه این داروها دقیقا چه زمانی باید قطع شوند، به نوع دارو، مقدار مصرف و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد.
بنابراین نباید صرفا با دیدن نام یک دارو در فهرست های اینترنتی، مصرف آن را متوقف کنید.
اگر مثلا آسپرین را به دلیل یک مشکل قلبی یا عروقی مصرف می کنید، قطع خودسرانه آن می تواند خطرناک باشد. در چنین شرایطی جراح باید با پزشک تجویز کننده دارو هماهنگ شود تا درباره ادامه یا توقف آن تصمیم گرفته شود.
داروهای رقیق کننده خون را جدی بگیرید
اگر داروهایی مانند وارفارین، آپیکسابان، ریواروکسابان یا داروهای مشابه مصرف می کنید، حتما باید موضوع را پیش از جراحی به پزشک اطلاع دهید.
این داروها با هدف کاهش خطر تشکیل لخته تجویز می شوند و قطع ناگهانی آنها ممکن است برای بعضی بیماران خطر جدی ایجاد کند. از طرف دیگر، ادامه مصرف آنها بدون برنامه ریزی قبل از یک جراحی می تواند خطر خونریزی را افزایش دهد.
به همین دلیل، تصمیم گیری درباره این داروها معمولا نیازمند هماهنگی بین جراح و پزشک مربوطه است. گاهی ممکن است برنامه مصرف تغییر کند، اما این کار باید با دستور پزشک انجام شود.
مکمل های گیاهی همیشه بی خطر نیستند
«طبیعی بودن» یک محصول به معنی بی اثر بودن آن نیست.
بعضی مکمل ها و فرآورده های گیاهی می توانند روی انعقاد خون، فشار خون یا اثر داروهای دیگر تاثیر بگذارند. از جمله محصولاتی که پیش از جراحی باید حتما درباره مصرف آنها با پزشک صحبت شود می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
جینکو بیلوبا
-
جینسینگ
-
سیر با دوز مکملی
-
مکمل های حاوی ویتامین E با دوز بالا
-
روغن ماهی و بعضی فرآورده های حاوی امگا 3
-
گل راعی یا علف چای
-
بعضی ترکیبات گیاهی چند منظوره
این فهرست به معنی ممنوع بودن قطعی همه این محصولات برای همه افراد نیست. مسئله این است که پزشک باید بداند شما آنها را مصرف می کنید تا بتواند درباره ادامه یا توقفشان تصمیم بگیرد.
ویتامین ها را هم به پزشک بگوییم؟
بله. یکی از اشتباهات رایج این است که فرد داروهای اصلی را اعلام می کند اما ویتامین ها را نادیده می گیرد.
بعضی ویتامین ها در دوزهای بالا می توانند با شرایط جراحی یا داروهای مورد استفاده تداخل داشته باشند. به همین دلیل بهتر است هر چیزی که به صورت منظم مصرف می کنید، حتی اگر بدون نسخه از داروخانه یا فروشگاه مکمل تهیه شده باشد، در اختیار پزشک قرار دهید.
این کار فقط چند دقیقه زمان می برد، اما می تواند اطلاعات مهمی در اختیار تیم درمان قرار دهد.
داروهای فشار خون و تیروئید را خودسرانه قطع نکنید
همه داروهای قبل از جراحی قرار نیست متوقف شوند. بعضی داروها حتی ممکن است طبق نظر پزشک تا روز عمل ادامه پیدا کنند.
داروهای مربوط به فشار خون، تیروئید و بعضی بیماری های مزمن نمونه هایی هستند که تصمیم گیری درباره آنها باید بر اساس شرایط فرد انجام شود. اینکه بیمار به دلیل نزدیک شدن به عمل، خودش تصمیم بگیرد مصرف داروهای روزانه را متوقف کند، کار درستی نیست.
بنابراین بهتر است به جای پرسیدن «کدام داروها را قطع کنم؟» یک سوال دقیق تر از پزشک بپرسید: «با توجه به داروهایی که مصرف می کنم، قبل از عمل چه چیزهایی را باید ادامه بدهم و درباره کدام موارد باید برنامه مصرفم تغییر کند؟»
اگر قرص سرماخوردگی یا مسکن مصرف کرده باشیم چه؟
گاهی درست در روزهای نزدیک به جراحی، بیمار سرما می خورد یا دچار سردرد و دردهای معمول می شود. در این شرایط هم بهتر است قبل از مصرف هر دارویی، وضعیت را با تیم درمان در میان بگذارید.
برخی مسکن ها از نظر تاثیر بر خونریزی با یکدیگر تفاوت دارند و بعضی داروهای سرماخوردگی نیز ترکیبات مختلفی دارند. بنابراین نمی توان صرفا بر اساس عنوان «مسکن» یا «قرص سرماخوردگی» درباره مناسب بودن آن تصمیم گرفت.
اگر دارویی را بدون نسخه مصرف کرده اید، نام آن را یادداشت کنید و به پزشک بگویید. حتی اگر چند روز قبل مصرف شده باشد، اطلاعات آن می تواند برای برنامه ریزی جراحی مفید باشد.
چند روز قبل از عمل باید مکمل ها را قطع کنیم؟
اینجا یک پاسخ ثابت برای همه وجود ندارد. زمان لازم برای توقف یک دارو یا مکمل به ماده موثره، دوز مصرفی، مدت استفاده و وضعیت پزشکی بیمار بستگی دارد.
به همین دلیل، بهتر است از فهرست های آماده ای که می گویند «همه مکمل ها را دقیقا دو هفته قبل قطع کنید» به عنوان یک دستور قطعی استفاده نکنید.
برای بعضی محصولات ممکن است پزشک توقف مصرف را چند روز یا چند هفته قبل توصیه کند و برای بعضی موارد ممکن است اصلا نیازی به قطع نباشد. در مورد داروهای ضروری نیز ممکن است ادامه مصرف اهمیت بیشتری از قطع آن داشته باشد.
پس برنامه دارویی هر بیمار باید اختصاصی باشد.
شب قبل از عمل چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
شب قبل از جراحی معمولا زمان خوبی برای شروع تصمیم گیری درباره داروها نیست. بهتر است این موضوع از چند روز یا حتی چند هفته قبل مشخص شده باشد.
یک فهرست ساده از تمام چیزهایی که مصرف می کنید آماده کنید:
-
نام دارو
-
مقدار مصرف
-
تعداد دفعات مصرف در روز
-
علت مصرف
-
زمان آخرین مصرف
-
مکمل ها و محصولات گیاهی
-
داروهایی که فقط گاهی مصرف می کنید
این فهرست را در اختیار جراح و متخصص بیهوشی قرار دهید. اگر بسته دارو یا مکمل را دارید، همراه داشتن آن هم می تواند مفید باشد.
آیا قطع بعضی داروها باعث دردسر می شود؟
ممکن است. به همین دلیل تاکید روی «قطع خودسرانه» اهمیت دارد.
برای مثال، بیماری که دارویی را برای پیشگیری از لخته یا کنترل یک بیماری مزمن مصرف می کند، ممکن است با توقف ناگهانی دارو دچار مشکل شود. بنابراین تصمیم گیری درباره داروها همیشه یک موازنه بین مزایا و خطرات است؛ چیزی که پزشک با توجه به شرایط شما ارزیابی می کند.
اگر جراح از شما خواست دارویی را متوقف کنید، بهتر است دقیقا بپرسید از چه زمانی و تا چه زمانی نباید آن را مصرف کنید. همچنین مشخص کنید که بعد از عمل چه زمانی باید مصرف آن را دوباره شروع کنید.
این جزئیات ساده جلوی بسیاری از برداشت های اشتباه را می گیرد.
یک اشتباه رایج: شروع مکمل جدید قبل از عمل
گاهی فرد برای اینکه بدنش قبل از جراحی «قوی تر» شود، چند هفته قبل شروع به مصرف انواع ویتامین و مکمل می کند. این کار همیشه مفید نیست.
اگر مکمل جدیدی مصرف می کنید، آن را هم به پزشک اطلاع دهید. حتی بهتر است بدون دلیل مشخص و توصیه پزشکی، در روزهای نزدیک به جراحی محصول جدیدی به برنامه روزانه خود اضافه نکنید.
قبل از عمل، زمان مناسبی برای آزمون و خطا نیست. بهتر است بدن در شرایطی باشد که پزشک تصویر روشنی از داروها و مکمل های مصرفی شما داشته باشد.
جلسه مشاوره بهترین زمان برای مطرح کردن این موضوع است
یکی از مزیت های مطرح کردن داروها در جلسه مشاوره این است که پزشک فرصت دارد وضعیت شما را بررسی کند و اگر لازم باشد با پزشک دیگری که داروی خاصی برایتان تجویز کرده هماهنگ شود.
در مورد جراحی بینی، آماده سازی فقط به آزمایش و عکس و انتخاب تاریخ عمل محدود نمی شود. داروهایی که مصرف می کنید نیز بخشی از همین آماده سازی هستند.
اگر درباره روند عمل جراحی بینی سوال یا نگرانی خاصی دارید، بهتر است همان جلسه مشاوره مطرح شود تا پاسخ بر اساس شرایط واقعی شما داده شود، نه بر اساس توصیه های عمومی که ممکن است برای فرد دیگری نوشته شده باشند.
در نهایت، قبل از عمل چه کاری انجام دهیم؟
لازم نیست یک فهرست بلند از داروهای ممنوع را حفظ کنید. کافی است هر چیزی را که مصرف می کنید از پزشک پنهان نکنید و قبل از ایجاد هر تغییری در برنامه دارویی خود، نظر تیم درمان را بپرسید.
به طور خلاصه:
-
داروهای نسخه ای را خودسرانه قطع نکنید.
-
مصرف آسپرین، بعضی مسکن های ضد التهاب و داروهای رقیق کننده خون را حتما با پزشک مطرح کنید.
-
مکمل های گیاهی و ویتامین ها را هم در فهرست داروهای مصرفی قرار دهید.
-
اگر سابقه حساسیت یا مشکل در جراحی قبلی داشته اید، اطلاع دهید.
-
درباره زمان قطع و شروع دوباره هر دارو، دستور دقیق بگیرید.
-
در روزهای نزدیک به عمل، مکمل یا داروی جدید را بدون هماهنگی شروع نکنید.
هدف از این کار ترساندن بیمار از داروها نیست؛ برعکس، هدف این است که جراحی با اطلاعات کامل و برنامه ریزی دقیق تری انجام شود.
اگر برای جراحی بینی در حال بررسی پزشک هستید، داشتن یک جلسه مشاوره کامل می تواند بسیاری از ابهام های قبل از عمل را برطرف کند. در این جلسه می توانید درباره داروهای مصرفی، بیهوشی، آزمایش های لازم و مراقبت های بعد از جراحی سوال کنید. آشنایی با رویکرد و خدمات دکتر محمد حسین طاهریان نیز می تواند برای افرادی که در مرحله انتخاب جراح هستند، دید روشن تری نسبت به روند درمان بدهد.
در نهایت، مهم ترین نکته این است که «قطع دارو» یک دستور عمومی برای همه بیماران نیست. ممکن است دارویی برای یک نفر لازم باشد متوقف شود و برای فرد دیگری ادامه مصرف آن اهمیت داشته باشد. بنابراین اگر قرار است به زودی عمل بینی انجام دهید، فهرست داروها و مکمل هایتان را آماده کنید و آن را با جراح و متخصص بیهوشی در میان بگذارید. چند دقیقه گفت و گو قبل از عمل می تواند از تصمیم های عجولانه و دردسرهای غیر ضروری در ادامه مسیر جلوگیری کند.






