مکمل های غذایی جزو پرمصرف ترین محصولات حوزه سلامت بوده و به دلیل وجود ترکیبات متنوع از ویتامین ها و مواد معدنی موردنیاز بدن، نقش بسزایی در حفظ عملکرد طبیعی آن برعهده دارند. به طور کلی اهمیت استفاده از محبوب ترین مکمل های غذایی زمانی بیشتر می شود که رژیم غذایی فرد قادر به تأمین نیازهای ضروری او نباشد.
بهترین مکمل غذایی برای بزرگسالان چیست؟
مکمل های غذایی شامل مجموعه ای از ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه، آنزیم ها و سایر عناصر فعال دیگر هستند که مصرف آنها برای حفظ عملکرد طبیعی بدن از اهمیت بالایی برخوردار است. البته معمولا افرادی که رژیم غذایی مناسبی دارند، احتیاجی به مصرف مکمل های غذایی پیدا نمی کنند؛ چون می توانند نیازهای خود را از طریق مواد مغذی طبیعی تامین نمایند.
اما در شرایط خاص که بدن با کمبود مواد مغذی مواجه شده باشد، مصرف برخی از این مکمل ها برای جلوگیری از بروز مشکلات ناشی از کمبودهای تغذیه ای ضروری خواهد بود. در این زمان هم نحوه انتخاب مکمل بسیار مهم است و باید بر اساس نیازهای فرد انجام شود؛ چون هر مکمل ترکیب خاصی داشته و اثری متفاوت بر روی بدن می گذارد. بر همین اساس در ادامه به معرفی برخی از بهترین مکمل های غذایی و نحوه تاثیرگذاری آنها در بدن می پردازیم.
امگا ۳
برای داشتن سیستم ایمنی قوی، عملکرد مطلوب مغز و سلامت مفاصل، دریافت اسیدهای چرب امگا ۳ ضروری است. مصرف منظم ماهی می تواند منبع مناسبی برای این ترکیب باشد؛ اما در صورت محدودیت در رژیم غذایی، استفاده از مکمل امگا ۳ راهکاری مناسب برای جبران کمبود این ماده معدنی خواهد بود.
زینک
زینک در بسیاری از مواد غذایی گیاهی و حیوانی وجود دارد و در فرآیندهای حیاتی مانند سنتز DNA و ترمیم زخم ها نقش مهمی ایفا می کند. منابع اصلی آن هم شامل لبنیات، تخم مرغ و دانه های خوراکی می شود و در صورت محدودیت غذایی، مصرف مکمل آن ضروری خواهد بود.
لازم به ذکر است که در میان انواع مکمل های زینک، محصولاتی مانند زینک پلاس قهوه ای که حاوی ترکیبات مختلفی از ویتامین ها و مواد معدنی است، می تواند به بهبود عملکرد بدن کمک شایانی نماید.
منیزیم
منیزیم در بیش از ۶۰۰ واکنش بدن مانند تولید انرژی، ساخت پروتئین، انقباض عضلات و تنظیم سیستم عصبی نقش دارد. همچنین بر عملکرد مغز و خلق و خو اثر گذاشته و کمبود آن با افزایش احتمال افسردگی مرتبط است.
معمولا هم منیزیم در سبزیجات، دانه های خوراکی و لوبیا یافت می شود. اما برخی افراد که به میزان کافی از این منابع استفاده نمی کنند یا به دلیل مصرف الکل، بیماری های مرتبط با سوء جذب و برخی داروها با کمبود آن مواجه هستند، باید برای تامین آن از مکمل منیزیم استفاده کنند.
کلسیم
عدم مصرف لبنیات در بزرگسالان می تواند نیاز بدن به کلسیم را افزایش دهد. این ماده معدنی برای سلامت استخوان ها ضروری بوده و باید برای رفع کمبود آن، روزانه حدود ۱۰۰۰ میلی گرم مکمل کلسیم را در وعده های جداگانه و با دوزهای کمتر از ۵۰۰ میلی گرم، مصرف کرد.
آهن
مصرف مکمل آهن نیز برای زنان یا افراد مبتلا به کم خونی اهمیت ویژه ای دارد.
پروبیوتیک
پروبیوتیک ها باکتری های مفیدی هستند که در برخی مواد غذایی مانند ماست وجود دارند. مصرف آنها هم در بیماران مبتلا به مشکلات خاص روده مانند کرون یا کولیت، باعث تنظیم میکروبیوم روده و کاهش علائم مرتبط با این بیماری ها می شود. در نتیجه نیاز به مصرف داروهایی مثل قرص ضد اسهال قوی را تا حد زیادی بر طرف می سازد.
کورکومین
کورکومین ترکیبی موثر در زردچوبه بوده که دارای خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است و مصرف آن تاثیرات مثبت بسیاری در بدن دارد. اما استفاده از زردچوبه در غذاها بیشتر برای بهبود رنگ و طعم آنها کفایت می کند و اثرگذاری خاصی در بدن ندارد. به همین دلیل بسیاری از افراد ترجیح می دهند که از مکمل کورکومین که در پیشگیری از بیماری های قلبی، سرطان، سندرم متابولیک و آلزایمر مؤثر بوده و در درمان افسردگی، آرتروز و کبد چرب نیز نقش به سزایی دارد، استفاده کنند.
کوآنزیم کیوتن (CoQ10)
کوآنزیم کیوتن آنزیمی است که تولید انرژی را در سلول ها تسهیل کرده و به طور طبیعی توسط بدن ساخته می شود. اما با افزایش سن میزان تولید آن کاهش می یابد و با مصرف غذاهایی مانند ماهی، سویا و سبزیجات یا مکمل های حاوی کوآنزیم کیوتن می توان کمبود آن را جبران کرد. فواید مصرف این مکمل هم شامل موارد زیر می شود:
- تولید انرژی و ارتقای عملکرد ورزشی
- بهبود نارسایی قلبی و کاهش خطر مرگ ناشی از مشکلات قلبی
- کاهش مقاومت به انسولین و بهبود سطح قند خون
- افزایش باروری
- کاهش سردرد
- پیشگیری از سرطان
ویتامین های گروه B
ویتامین های گروه B نقشی کلیدی در افزایش انرژی، رشد سلولی و تنظیم متابولیسم بدن دارند و از خستگی و فشارهای عصبی جلوگیری می کنند. اما از آنجا که این ویتامین ها تنها در منابع حیوانی مانند گوشت و ماهی یافت می شوند، مصرف مکمل حاوی آنها برای گیاهخواران اهمیت ویژه ای پیدا می کند.
خوب است بدانید که یکی از مهمترین عوارضی ناشی از مشکلات عصبی، بی خوابی است. در همین زمینه هم بسیاری از افراد هنگام مواجهه با آن، این پرسش را مطرح می کنند که قرص ملاتونین ۳ برای چیست و چگونه میتواند چرخه خواب را متعادل کند. در حالی که با تامین ویتامین های گروه B می توانند این مشکل تا حدود زیادی برطرف سازند.
ویتامین B12
تامین نیاز های بدن به ویتامین B12، برای حفظ تراکم استخوان، تشکیل گلبول های قرمز، سنتز DNA و بهبود مشکلات عصبی، از اهمیت بالایی برخوردار است. در نتیجه کمبود آن باعث کاهش سلامت استخوان ها، کاهش گلبول های قرمز و ابتلا به کمخونی مگالوبلاستیک می شود. با توجه به اینکه منابع اصلی این ویتامین گوشت و فرآورده های لبنی است، افرادی که به هر دلیل مانند گیاهخواری با کمبود این ویتامین مواجه هستند باید از مکمل خوراکی یا تزریقی آن استفاده کنند.
فولیک اسید یا ویتامین B9
فولیک اسید یکی از مهمترین مکمل ها برای زنان در سن باروری بوده و می تواند از بروز نقص لوله عصبی در جنین جلوگیری کند.
ویتامین C
ویتامین C از جمله مواد ضروری است که بدن قادر به تولید آن نیست و باید از طریق خوراکی ها تأمین شود. این ویتامین محلول در آب در میوه ها و سبزیجات وجود دارد و در صورت کمبود آن در بدن باید از طریق مکمل ویتامین سی تامین شود. چون این ویتامین علاوه بر خاصیت آنتی اکسیدانی، در تقویت سیستم ایمنی، کنترل فشار خون، افزایش جذب آهن و کاهش خطر ابتلا به بیماری های قلبی و زوال عقل نقش به سزایی ایفا می کند.
ویتامین D
نور خورشید اصلی ترین منبع طبیعی ویتامین D است. در ضمن این ویتامین محلول در چربی در برخی مواد غذایی مانند ماهی، زرده تخم مرغ و محصولات غنی شده نیز یافت می شود. اما بسیاری از افراد برای تأمین نیاز بدن به این ویتامین، به مصرف مکمل آن نیاز دارند. چون ویتامین D علاوه بر حمایت از سیستم ایمنی، در تنظیم میزان جذب کلسیم، فسفر و رشد استخوان ها نقشی اساسی دارد.
دسته بندی انواع مکمل های غذایی
برای آشنایی با دسته بندی انواع مکمل های غذایی، در جدول زیر این محصولات و نقش آنها در سلامت بدن را آورده ایم. در نتیجه شما می توانید با توجه به شرایط خود بهترین قرص های مکمل غذایی را انتخاب نمایید.
| نوع مکمل | کاربردها و ویژگی ها |
|---|---|
| مکمل انرژی زا | مفید در رفع خستگی و افزایش توان بدن در زمان انجام تمرینات سنگین یا رژیم های ناکافی؛ حاوی آمینواسیدهای شاخه دار، کافئین، کراتین و کوآنزیم کیوتن |
| مکمل تقویت حافظه و اعصاب | کمک به بهبود عملکرد مغز و پیشگیری از زوال عقل؛ حاوی ویتامین ها و مواد معدنی مؤثر بر سیستم عصبی |
| مکمل کاهش وزن | طراحی شده برای کاهش چربی و وزن بدن؛ شامل ترکیباتی مانند کافئین، گارسینیا کامبوجیا و عصاره های گیاهی نظیر چای سبز |
| مکمل غذایی برای چاقی و افزایش اشتها |
مناسب برای تحریک اشتها و بهبود فرآیند گوارش؛ حاوی انواع ویتامین ها برای افزایش توده عضلانی |
| مکمل بانوان | تأمین نیازهای تغذیه ای زنان؛ مؤثر در تنظیم هورمون ها، کاهش مشکلات دوران قاعدگی و یائسگی |
| مکمل کودکان | پشتیبان رشد و سلامت کودکان؛ شامل ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب و پروتئین |
| مکمل گوارشی | بهبود عملکرد معده و روده؛ ترکیب شده از پروبیوتیک ها، آنزیم های هضمی و فیبر |
| مکمل غذایی برای مردان | مناسب برای رفع نیازهای مردان؛ کمک به بهبود عملکرد بدن؛ تأمین مواد مغذی متناسب با شرایط فیزیولوژیک آقایان |
| مکمل های گیاهی | ساخته شده از گیاهان دارویی مانند زنجبیل |
| ویتامین ها و مواد معدنی | تقویت سیستم ایمنی، افزایش انرژی و بهبود عملکرد مغزی؛ مکمل هایی حاوی ترکیبات طبیعی برای جبران کمبودهای تغذیه ای |
محبوب ترین مکمل های غذایی برای سالمندان
با بالا رفتن سن، توانایی بدن در جذب ویتامین ها و مواد معدنی کاهش می یابد. به همین دلیل استفاده از مکمل های غذایی برای افراد بالای ۵۰ سال بسیار ضروری بوده و می تواند خطر ابتلا به مشکلاتی مانند پوکی استخوان و آرتروز را کاهش دهد.
جمع بندی
محبوب ترین مکمل های غذایی، محصولاتی هستند که در شرایط خاص برای حفظ سلامتی و پیشگیری از ابتلا به برخی از بیماری ها مصرف می شوند. با توجه به اینکه این ترکیبات در انواع مختلف با خواص متفاوت تولید می شوند، استفاده صحیح از آنها در گرو آگاهی از ترکیبات، میزان مصرف و شرایط بدنی فرد است. البته مصرف بیش از حد یا بدون نظارت این مکمل ها می تواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد، بنابراین بهترین رویکرد، مصرف آنها تنها در مواقع ضروری و با راهنمایی پزشک است.
